Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές - Αυτισμός

Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές – Αυτισμός

Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές

Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές, στις οποίες ανήκει ο αυτισμός αλλά και το σύνδρομο Asperger που είχαμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο, είναι νευροβιολογικής φύσεως διαταραχές και αφορούν διάφορους τομείς της ανάπτυξης. Το άτομο με κάποια από αυτές τις διαταραχές μπορεί να παρουσιάζει αρκετά μειωμένη ικανότητα για κοινωνική αλληλεπίδραση και για συναισθηματική αμοιβαιότητα, ή και να εμφανίζει στερεότυπη συμπεριφορά και στερεότυπα ενδιαφέροντα.


Πολλές φορές, το παιδί από τη στιγμή της γέννησής του φαίνεται να μην αναπτύσσεται φυσιολογικά, καθώς μπορεί να μην ανταποκρίνεται στους ανθρώπους ή να εστιάζει την προσοχή του σε ένα αντικείμενο για πολύ ώρα. Ωστόσο, οι διαταραχές αυτές συνήθως διαγιγνώσκονται με αξιοπιστία από την ηλικία των 3 ετών, αν και πρόσφατες έρευνες υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να εντοπιστούν και από την ηλικία των 2 μηνών.

Ο αυτισμός

Ο αυτισμός αποτελεί μία διαταραχή που διαρκεί καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του ατόμου και είναι συνήθως παρούσα από τη γέννησή του. Στο πλαίσιο αυτής της διαταραχής δυσκολεύεται η ανάπτυξη ορισμένων ψυχολογικών δεξιοτήτων οι οποίες σχετίζονται με την κοινωνική συναλλαγή και αμοιβαιότητα, την επικοινωνία, όπως και με δύσκαμπτες ρουτίνες και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Γενικά, τα αυτιστικά άτομα εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες και χαρακτηριστικές αποκλίσεις από την τυπική ανάπτυξη και τα συμπτώματα ποικίλουν από πολύ ήπια έως αρκετά σοβαρά, με τα πιο σοβαρά να φτάνουν να παίρνουν τη μορφή επιθετικής ή και αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.

Ο αυτισμός εμφανίζεται σε όλες τις φυλετικές, εθνικές και κοινωνικές ομάδες και πιο συχνά στα αγόρια σε αναλογία 4 προς 1. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 4.000 έως 5.000 άτομα με αυτισμό και 20.000 έως 30.000 με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές γενικά. Η αιτία του αυτισμού δεν είναι σαφής. Ίσως οφείλεται σε κάποιο νευρολογικό πρόβλημα, ίσως σε γενετικούς παράγοντες, ή ακόμα και σε συνδυασμό διαφόρων αιτιών.

Χαρακτηριστικά του αυτισμού

Σοβαρή επιβράδυνση στην γλωσσική ανάπτυξη και στην επικοινωνία π.χ.: παράξενη γλωσσική έκφραση, ασυνήθιστη χρήση λέξεων, τυπική και μονότονη φωνή.

Σοβαρή επιβράδυνση στην κατανόηση των κοινωνικών σχέσεων π.χ.: όχι βλεμματική επαφή, δεν θέλει να το παίρνουν αγκαλιά, φαίνεται να απομονώνεται, ανίκανο να κατανοήσει τα συναισθήματα και τις απόψεις των άλλων ατόμων.

• Ανακόλουθες μορφές αισθητηριακών αντιδράσεων π.χ. κάποιες στιγμές δίνει την εντύπωση πως είναι κωφό, ενώ κάποιες άλλες μπορεί να ενοχληθεί υπερβολικά από έναν καθημερινό θόρυβο, να παρουσιάζει αναισθησία στον πόνο.

• Ανομοιογενείς μορφές διανοητικών λειτουργιών π.χ. κάποια παιδιά μπορεί να έχουν ιδιαίτερες ικανότητες σε κάποιους συγκεκριμένους τομείς, ενώ κάποια άλλα να παρουσιάζουν διάφορους βαθμούς νοητικής υστέρησης.

• Έκδηλους περιορισμούς δραστηριοτήτων και ενδιαφερόντων π.χ. επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις όπως κούνημα κορμού, ανάγκη να ακολουθεί την ίδια ρουτίνα καθημερινά.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε ότι το παιδί μας ίσως είναι στον κίνδυνο μη τυπικής ανάπτυξης;

Υπάρχουν κάποιες σταθερές τυπικής ανάπτυξης, τις οποίες αν δεν εκδηλώσει το παιδί μας σε συγκεκριμένη ηλικία μπορούν να μας υποψιάσουν ότι κάτι δεν πάει καλά:

• Απουσία μεγάλων χαμόγελων ή άλλων χαρούμενων εκφράσεων μετά τους πρώτους 6 μήνες από τη γέννηση.

• Απουσία ανταπόδοσης ήχων, χαμόγελων, ή άλλων εκφράσεων του προσώπου στους 9 μήνες.

• Απουσία παραμιλητού/ φλυαρίας από τους 12 μήνες.

• Απουσία ανταπόδοσης/ επανάληψης χειρονομιών όπως η εστίαση και το δείξιμο στους 12 μήνες.

• Απουσία λέξεων στους 16 μήνες.

• Απουσία φράσεων των δύο λέξεων που να βγάζουν νόημα (χωρίς να μιμείται ή να επαναλαμβάνει) στους 24 μήνες.

• Οποιαδήποτε απώλεια ομιλίας ή φλυαρίας ή κοινωνικών δεξιοτήτων σε οποιαδήποτε ηλικία.

Πώς μπορούν να βοηθηθούν τα παιδιά με Αυτισμό;

Αν το παιδί σας διαγνωστεί με αυτισμό, θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα η πρώιμη παρέμβαση έτσι ώστε να επωφεληθεί στο μέγιστο. Τα προγράμματα παρέμβασης για την αντιμετώπιση του αυτισμού πρέπει να οργανώνονται από ψυχολόγους και άλλους ειδικούς και να έχουν αυστηρή δομή. Με τον τρόπο αυτό θα δείτε σημαντική βελτίωση στην ανάπτυξη της επικοινωνίας του, αλλά και των κοινωνικών και γνωστικών του δεξιοτήτων. Έτσι, ένα παιδί με αυτισμό μπορεί να πάει κανονικά στο σχολείο, είτε αυτό σημαίνει να φοιτήσει σε τυπική τάξη είτε σε τάξη ειδικής εκπαίδευσης, ανάλογα με το πόσο σοβαρή είναι η διαταραχή του.

Επίσης, μετά από στοχευμένη παρέμβαση, τα άτομα με αυτισμό μπορούν να μάθουν να λειτουργούν στο σπίτι και στην κοινότητα. Κάποια μάλιστα μπορούν να μάθουν να ζουν μια σχεδόν φυσιολογική ζωή και να έχουν στο μέλλον και ένα επάγγελμα στα μέτρα τους, όπως για παράδειγμα εργάτες συναρμολόγησης σε εργοστάσιο ή βοηθοί βιβλιοθήκης, δηλαδή κάποιο επάγγελμα που είναι αυστηρά δομημένο και συμπεριλαμβάνει ένα βαθμό επανάληψης.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου.

Πηγές:
www.autismhellas.gr
www.autismspeaks.org
www.autismgreece.gr