Παιδί και διαζύγιο

Παιδί και διαζύγιο – πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε να το χειριστεί καλύτερα;

Το διαζύγιο είναι μία δύσκολη συναισθηματική εμπειρία τόσο για τους γονείς, όσο και για τα παιδιά μιας οικογένειας. Ο ψυχικός κόσμος των παιδιών επιβαρύνεται αφού τις περισσότερες φορές γεμίζουν με θυμό και θλίψη. Από έρευνες έχει φανεί ότι δεν είναι το διαζύγιο από μόνο του που προκαλεί αυτά τα συναισθήματα στα παιδιά, αλλά το πώς οι ίδιοι οι γονείς διαχειρίζονται το διαζύγιο. Αν το διαζύγιο οδηγήσει σε παντελή απουσία του ενός γονέα και σε διαμάχες μεταξύ των δύο πρώην συζύγων, τότε το πιθανότερο είναι το παιδί να αντιμετωπίσει προβλήματα στην προσαρμογή του στις νέες συνθήκες, αλλά και στη γενικότερη ψυχολογική του ανάπτυξη.

Πώς αντιδρούν τα παιδιά στο διαζύγιο;

Κάθε παιδί μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά στο διαζύγιο, ανάλογα με την ηλικία του, την προσωπικότητά του αλλά και την ικανότητά του να εκφράσει τα συναισθήματά του. Οι πιο συνηθισμένες αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν στο παιδί, είναι αντιδραστική συμπεριφορά, άγχος, απομόνωση και χαμηλή διάθεση. Επίσης, ένα παιδί σχολικής ηλικίας μπορεί να παρουσιάσει μία πτώση στις επιδόσεις του στο σχολείο, ενώ ένα μικρότερο παιδί μπορεί να παλινδρομήσει σε συμπεριφορές προγενέστερων σταδίων εξέλιξης, όπως για παράδειγμα να αρχίσει πάλι να βρέχεται αν και είχε κατακτήσει τον έλεγχο των σφιγκτήρων. Τέλος, μπορεί να παρουσιαστούν και κάποιες διαταραχές στον ύπνο ή στην διατροφή. Φυσικά, πολλές από τις παραπάνω αντιδράσεις μπορεί να εξομαλυνθούν ή ακόμα και να προληφθούν αν το παιδί έχει προετοιμαστεί κατάλληλα για το διαζύγιο που πρόκειται να συμβεί.

Πώς μπορείτε να προετοιμάσετε το παιδί σας για το επικείμενο διαζύγιο και να το βοηθήσετε να το διαχειριστεί καλύτερα;

• Μιλήστε του από κοινού σχετικά με το χωρισμό, διαβεβαιώνοντάς το ότι δεν ευθύνεται εκείνο για αυτό που θα συμβεί και ότι θα συνεχίσετε να το αγαπάτε όπως πριν. Θυμηθείτε όμως ότι αυτή την κουβέντα θα πρέπει να την κάνετε μόνο αν είστε απόλυτα σίγουροι για την απόφασή σας, για να μην του δημιουργήσετε την ελπίδα ότι μπορεί να είστε και πάλι μαζί όταν τελικά χωρίσετε οριστικά.

• Όσο έντονες κι αν είναι οι διαφορές σας, προσπαθήστε να είστε ήρεμοι μεταξύ σας και να μην αλληλοκατηγορείστε μπροστά του.

• Το παιδί, σε καμία περίπτωση, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως όργανο αντεκδίκησης μεταξύ των γονέων. Προσπαθήστε να μην ενδώσετε στον πειρασμό να στρέψετε το παιδί σας εναντίον του/της πρώην συζύγου σας. Αν γίνει κάτι τέτοιο, τότε ο χαμένος είναι το ίδιο το παιδί.

• Διερευνήστε τα συναισθήματά του και ακούστε προσεχτικά όλα όσα θέλει να σας πει, χωρίς να το κρίνετε.

• Ειδικότερα για ένα παιδί μικρότερης ηλικίας, προκειμένου να το βοηθήσετε να καταλάβει τι ακριβώς έχει συμβεί και να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ανάγνωση βιβλίων, μέσα στα οποία οι ήρωες βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις με αυτό ή παιχνίδια με κούκλες ή ζωάκια. Τα παραπάνω μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για συζήτηση και μέσο έκφρασης των συναισθημάτων του.

• Κρατήστε όσο το δυνατόν σταθερή την καθημερινότητα του παιδιού, έτσι ώστε να μη βιώσει πολύ έντονα τις αλλαγές και θυμηθείτε τις σημαντικές ημερομηνίες για αυτό, όπως είναι η γιορτή και τα γενέθλιά του.

• Διασφαλίστε την επικοινωνία με τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια.

• Δείξτε κατανόηση σε ενδεχόμενη δύσκολη συμπεριφορά του παιδιού, φροντίζοντας όμως παράλληλα να κρατάτε και οι δύο γονείς σταθερούς τους κανόνες και τα όρια που έχετε συμφωνήσει με το παιδί, όπως για παράδειγμα, τι ώρα θα κοιμάται το βράδυ.

• Τέλος, προσπαθήστε να μην επιφορτίσετε το παιδί με ευθύνες που δεν του αρμόζουν, όπως το να σας παρηγορεί και να του λέτε τα προβλήματά σας σχετικά με τον άλλο γονιό. Είναι καλύτερο να μιλήσετε σε κάποιον φίλο ή αν νιώθετε ότι δεν μπορείτε να το χειριστείτε αλλιώς, να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό.

Σίγουρα ένα διαζύγιο επηρεάζει όλα τα μέλη της οικογένειας και ειδικότερα τα παιδιά που πολλές φορές δεν μπορούν να καταλάβουν τους λόγους που άλλαξε τόσο η ζωή τους. Είναι όμως στο χέρι των γονιών να τα βοηθήσουν να ανταπεξέλθουν όσο το δυνατόν καλύτερα μέσα σ’ αυτή τη δύσκολη στιγμή, περιορίζοντας τις συγκρούσεις, προσπαθώντας να αφουγκραστούν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους και δείχνοντάς τους ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει ως προς την αγάπη τους προς αυτά.