Όταν οι γονείς μαλώνουν μεταξύ τους… - Υπηρεσίες Ψυχολογικής Υποστήριξης και Ειδικής Αγωγής - Ράνια Τοπτσόγλου

Όταν οι γονείς μαλώνουν μεταξύ τους…

Η οικογένεια είναι πολύ σημαντική για την ομαλή και σωστή ανάπτυξη ενός παιδιού. Επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του, τα συναισθήματά του, τη συμπεριφορά του, αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις που έχει με τους γύρω του.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ήρεμο κλίμα, αποκτά αυτοπεποίθηση, του δημιουργείται ένα αίσθημα ασφάλειας και γνωρίζει ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να στηριχτεί στους γονείς του. Ωστόσο, πολλές φορές είναι πιθανό να υπάρξουν συγκρούσεις ανάμεσα στους γονείς. Όταν αυτές οι συγκρούσεις δε λύνονται με ήρεμο τρόπο, αλλά καταλήγουν σε καβγάδες, φωνές ή ακόμα και σε σωματική βία, αυτό το αίσθημα ασφάλειας κλονίζεται.

Η πίεση της καθημερινότητας, η κούραση, ο εκνευρισμός, οι παρεξηγήσεις μπορούν να αποτελέσουν αιτία συγκρούσεων ανάμεσα στο ζευγάρι.  Οι γονείς, όσο προσεχτικοί κι αν είναι, μπορεί κάποιες στιγμές να μην μπορέσουν να συγκρατηθούν και να βγάλουν την έντασή τους μπροστά στα παιδιά. Αν καταφέρουν κάπως να ελέγξουν τους εαυτούς τους οι επιπτώσεις δεν είναι σοβαρές. Αν όμως η ένταση είναι μεγάλη και η κατάσταση βγει εκτός ελέγχου, τότε υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν καταστροφικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους τους γονείς, όσο και για τα παιδιά.

Τι αντίκτυπο έχει στα παιδιά ένας μεγάλος καβγάς;

Από έρευνες έχει φανεί ότι οι όταν οι γονείς μαλώνουν μπροστά στα παιδιά τους, μπορούν να προκαλέσουν  σε αυτά συναισθηματική ανασφάλεια, άγχος, προβλήματα συμπεριφοράς, ευερεθιστότητα ή ακόμα και προβλήματα στον ύπνο. Ακόμη κι ένα μωρό μπορεί να εισπράξει την ενδοοικογενειακή ένταση αν και μπορεί να μην είναι σε θέση να καταλάβει το περιεχόμενό της και την αιτία της. Τα παιδιά πολλές φορές πιστεύουν ότι είναι τα ίδια υπαίτια για τις συγκρούσεις των γονέων τους και αυτό τα γεμίζει με ενοχές. Ακόμα, όταν οι γονείς βγαίνουν εκτός ελέγχου, χάνουν το κύρος τους στα μάτια των παιδιών τους στέλνοντας διφορούμενα μηνύματα και ακυρώνοντας τις ίδιες τους τις συμβουλές για το πώς πρέπει να φέρονται αυτά όταν διαφωνούν με κάποιον άλλο.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

  • Αποφύγετε να ξεκινήσετε το διάλογο όσο είστε και οι δύο εκνευρισμένοι. Πάρτε λίγο χρόνο για να σκεφτείτε την κατάσταση και να μιλήσετε δομημένα και με λογικά επιχειρήματα. Αυτός ο λίγος χρόνος θα σας βοηθήσει να αποφορτιστείτε από την ένταση της στιγμής αντιμετωπίζοντας την κατάσταση με περισσότερη ψυχραιμία και καλύτερη διάθεση.
  • Μπορεί οι απόψεις σας για ένα συγκεκριμένο ζήτημα να είναι εκ διαμέτρου αντίθετες, αλλά σε γενικές γραμμές να συμφωνείτε στα υπόλοιπα. Περιοριστείτε στο συγκεκριμένο ζήτημα που σας απασχολεί και μην αναφέρεστε σε χαρακτηρισμούς που περιγράφουν το σύντροφό σας ως προσωπικότητα, αλλά ούτε και σε απόλυτες εκφράσεις του τύπου «ποτέ…» ή «πάντα…».
  • Προσπαθήστε όσο το δυνατόν να κρατάτε μακριά τα παιδιά σας από τις μεταξύ σας συγκρούσεις. Αν όμως μία τέτοια σύγκρουση γίνει αντιληπτή από αυτά, μην την αρνηθείτε, γιατί αυτό θα τα μπέρδευε και θα τα έκανε να χάσουν την εμπιστοσύνη τους σε εσάς αλλά και στη διαίσθησή τους. Αντίθετα, εξηγείστε τους ότι είναι μια απλή διαφωνία μεταξύ σας, ότι είναι κάτι που μπορεί να συμβεί και ότι δε σημαίνει ότι δεν αγαπιέστε ακόμη. Επίσης, δώστε τους το καλό παράδειγμα σωστού τρόπου επίλυσης διαφωνιών, με ηρεμία, δομημένο διάλογο, αλληλοκατανόηση, αλληλοσεβασμό και βρίσκοντας συμβιβαστικές λύσεις, διδάσκοντάς τους έτσι πώς να λύνουν αργότερα και τις δικές τους διαφωνίες.
  • Τέλος, είναι καλό μετά από ένα καβγά να αφιερώσετε λίγο χρόνο στο παιδί σας προκειμένου να σας εκφράσει τις σκέψεις και τα  συναισθήματά του αλλά και να καθησυχάσει τους φόβους του. Προσοχή όμως να μην κατηγορήσετε το σύντροφό σας στο παιδί και μην το βάλετε στη διαδικασία να πάρει το μέρος κάποιου.

Όταν οι γονείς έχουν συνεχείς εντάσεις μεταξύ τους που συνοδεύονται από σωματική ή λεκτική βία, τα παιδιά αποκτούν τραυματικές εικόνες οι οποίες θα τα ακολουθούν στο υπόλοιπο της ζωής τους καθορίζοντας την προσωπική και την κοινωνική τους εξέλιξη. Γι’ αυτό θα πρέπει οι γονείς να προσπαθούν να λύνουν τις διαφορές τους με ηρεμία. Αν όμως αυτό δεν είναι εφικτό, τότε σημαίνει ότι υπάρχει κάτι βαθύτερο και θα ήταν καλό να απευθυνθούν σε κάποιο ψυχολόγο για να τους βοηθήσει, πριν γίνουν τα πράγματα χειρότερα, τόσο για τους ίδιους, όσο και για τα παιδιά τους.